Mutaties Zomernota 2026

In 2024 is er vanuit de CAO twee keer een weddeverhoging toegepast op de bezoldiging van bestuurders (in totaal 9,5%). Deze verhoging was per abuis nog niet structureel verwerkt in de meerjarenbegroting. Dit doen we nu alsnog.

Na het vertrek van de vorige griffier huren we een nieuwe griffier in voor de periode van 1 jaar. De raad heeft hiermee op 19 februari 2026 ingestemd. Daarnaast huren we tijdelijk een externe waarnemend griffier en een griffiemedewerker in vanwege de uitval van de huidige waarnemer en griffiemedewerker. Hierdoor blijft de ondersteuning aan de raad en de (nieuwe) raadsleden gewaarborgd.

De kosten voor het Notucast- en Notubizz-abonnement, evenals de hosting van de gemeenteraadsvergaderingen, nemen toe. Dit komt onder meer door hogere licentietarieven, uitbreiding van functionaliteiten, noodzakelijke beveiligings- en onderhoudsmaatregelen en een stijgende vraag naar digitale ondersteuning van het raadsproces. Hierdoor vallen de structurele lasten voor digitale besluitvorming en livestreaming hoger uit dan in voorgaande jaren.

Eind 2025 hebben we besloten om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten voor de bestuurders. Het financiële risico bij langdurige arbeidsongeschiktheid bedraagt ruim € 4,65 miljoen, terwijl de jaarlijkse premie zo'n € 15.000 bedraagt. Elipslife neemt na één jaar de uitkering over tot maximaal € 100.000 per jaar. De premie staat in geen verhouding tot de mogelijke financiële lasten voor de gemeente. Daarom wordt voorgesteld deze verzekering af te sluiten.

De GGD heeft een analyse gemaakt van de huisvestingskosten van de consultatiebureaus. Hieruit bleek dat de afgelopen jaren de kosten niet volledig en correct zijn toegerekend. Door het ontbreken van een jaarlijkse afrekening worden verhuizingen, huurverhogingen en stijgende energiekosten niet of onvolledig aan gemeenten werden doorbelast. In 2016 is dit door de GGD besloten en gecommuniceerd, maar niet uitgevoerd. Inmiddels heeft een structurele herziening van de toerekeningsmethodiek plaatsgevonden om de exploitatie weer in balans te brengen. Deze methodiek wordt vanaf 1-1-2026 toegepast. Dit heeft een nadelig effect van ca. € 18.000 per jaar.

We verhogen de gemeentelijke bijdrage aan het RSJ vanwege een versterking van het inkoop- en contractmanagement.

Ten behoeve van de Wvggz crisismaatregel wordt gewerkt met het pakket Khonraad. Het college gaat werken met een piketdienst, waarbij elk collegelid in dit pakket moet kunnen. Dit zijn eenmalige kosten.

Door prijs- en loonindexaties van de subsidies in de afgelopen twee jaar is het opgenomen budget in de begroting niet meer toereikend om verstrekte subsidies vanuit het subsidieprogramma op te vangen. De hogere lasten zijn de afgelopen jaren incidenteel opgevangen binnen met de stelpost prijsindexaties maar dit is niet meer haalbaar waardoor een bijstelling van het budget nodig is van € 56.000.

In het verleden betaalden scholen een bijdrage voor beweegonderwijs. Het beweegonderwijs is 2 jaar geleden gestopt. Per abuis is de te ontvangen bijdrage van scholen blijven staan in onze begroting.

De gemeente Zwartewaterland is verantwoordelijk voor het leerlingenvervoer. Het vervoer wordt samen met omliggende gemeenten geregeld via nieuwe contracten die vanaf 1 augustus 2026 ingaan. Op basis van het huidige aantal leerlingen en vergoedingen voor eigen vervoer wordt een kostenverhoging t.o.v. het budget van circa € 25.000 verwacht.

De raad heeft in december 2025 besloten om ten behoeve van de jaren 2026-2027 éénmalig € 18.000 beschikbaar te stellen voor de Stichting Vrienden van Oldematen en deze bijdrage ten laste te brengen van de algemene reserve. Het financiële effect verwerken we nu via deze Zomernota.

Op 22 mei heeft het College met de gemeenteraad gesproken over het thema Recreatie & Toerisme. Tijdens dit overleg gaf de raad aan tevreden te zijn met de realisatie van de twee E hubs in Zwartsluis. Daarnaast sprak de raad de wens uit om ook in Genemuiden en Hasselt E hubs te realiseren.
De gemeente Steenwijkerland, als regiotrekkende partij voor de brede uitrol van E hubs, heeft aangegeven dat er in 2026 ruimte is om in totaal 2 + 2 E hubs in Genemuiden en Hasselt te realiseren. Het college heeft te kennen gegeven deze ontwikkeling te ondersteunen en de realisatie in beide kernen te willen doorzetten.
De jaarlijkse structurele kosten voor de 4 e-hubs (voor oa. onderhoud, marketing, huisstijl en vervanging) bedragen in totaal € 17.500. Op dit moment is hiervoor echter geen structurele dekking beschikbaar.
Daarom stellen we voor de structurele lasten in deze Zomernota op te voeren.

De raad heeft in 2025 besloten om eenmalig een subsidie van € 18.000 beschikbaar te stellen aan de Stichting Vrienden van de Oldematen (VvO) en dit te verwerken in de Zomernota 2026. Met het verstrekken van deze subsidie krijgt de VvO de noodzakelijke tijd om zich aan te passen aan de nieuwe financiële situatie.
Het nieuwe bestuur van de VvO kan hiermee in de jaren 2026 en 2027 werken aan het aantrekken van nieuwe sponsoren en het ontwikkelen van aanvullende betaalde activiteiten, onder andere gericht op nieuwe doelgroepen.
De subsidie wordt gefaseerd uitbetaald in 2026 en 2027.

Gemeente Zwartewaterland is gevraagd om mee te doen aan een onderzoeksproject over Waterrobuuste Landschappen, waarbij polder Mastenbroek een van de onderzoeksgebieden is. Dit project biedt de gemeente waardevolle kennis en praktische inzichten voor een toekomstbestendige inrichting en beheer van het gebied. Het college heeft in april 2026 besloten dat de gemeente bijdraagt met een bedrag van € 21.000 verdeeld over drie jaar en levert daarnaast ongeveer zes dagen ambtelijke inzet per jaar, wat binnen het huidige werk past. Deelname geeft bovendien toegang tot deskundigen, best practices en een netwerk van partners.

De middelen voor klimaat- en energietaken die decentrale overheden sinds 2023 ontvangen via de tijdelijke regeling CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie) lopen eind 2025 af. Vanaf 2026 verandert de financieringswijze.

Het vorige beheerplan spelen is vastgesteld in 2019 en in 2023 verlengd tot 2025. Met de uitvoer van het nieuwe beleidsplan is er een aantal veranderingen doorgevoerd in het speelareaal. Het oude areaal is flink vernieuwd en gemoderniseerd. Zo worden onder andere de oude rubberen valtegels uitgefaseerd en veelal vervangen door zand of kunstgras. Er is meer ingezet op een hoofd- en nevenstructuur in sport- en speelvoorzieningen. De voorzieningen moeten aan de wettelijke eisen blijven voldoen. Daarom is verhoging van het structurele onderhoudsbudget noodzakelijk. Het college heeft de raad in november 2025 hierover middels een raadsbrief geïnformeerd.

In het begin van het jaar is ons land en ook de gemeente Zwartewaterland geteisterd door een periode van intense sneeuwval. Door de strooiploegen van de buitendienst is daardoor veel extra inzet geweest. Er is in korte tijd een enorme hoeveelheid zout gestrooid en de voorraden moesten ook weer aangevuld worden. Dit heeft geleid tot incidentele meerkosten van € 40.000. Daarnaast is de uitvoerder waarmee wij samenwerken ook extra ingehuurd. Dit leidt tot € 10.000 overschrijding van het beschikbare budget.

De energiekosten voor 2026 zijn berekend op basis van actuele prijzen en contracten, waarbij ook het werkelijke verbruik is meegenomen. Dit leidt tot lagere kosten dan eerder in de begroting was opgenomen. Een besparing van €30.000. Omdat het energiecontract vaste tarieven heeft tot en met 2027, wordt de begroting voor de jaren 2026 en 2027 naar beneden bijgesteld. De prijzen blijven echter onvoorspelbaar, dus de ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd.

De energiekosten voor 2026 zijn berekend op basis van actuele prijzen en contracten, waarbij ook het werkelijke verbruik is meegenomen. Dit leidt tot lagere kosten dan eerder in de begroting was opgenomen. Een besparing ook hier van €30.000. Omdat het energiecontract vaste tarieven heeft tot en met 2027, wordt de begroting voor de jaren 2026 en 2027 naar beneden bijgesteld. De prijzen blijven echter onvoorspelbaar, dus de ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd.

De indexering van het groencontract met ROVA vindt plaats op basis van een door de aandeelhouders van ROVA vastgestelde wijze van indexering. De index die ROVA hanteert is 1,45% hoger (4,45%) dan de index die wij in de begroting 2026 hebben gehanteerd (3%). De meerkosten bedragen € 16.000 en moeten structureel in de begroting worden opgenomen om zo het afgesproken onderhoudsniveau te handhaven.

In de Zomernota 2025 is de post verzekeringen incidenteel verhoogd in afwachting van de nieuwe aanbesteding van de brandverzekering. Echter, deze aanbesteding vindt pas in 2026 plaats. Voor 2026 vraagt dit nog een verhoging van het budget verzekeringen. De verwachting is dat door de aanbesteding de premie flink lager uitvalt ten opzichte van 2026 waardoor deze verhoging niet structureel is.

Voor de uitvoering van het projectplan voor maatschappelijke weerbaarheid is voor de uitvoering in 2026 een bedrag van € 50.000 nodig waarbij wordt voorgesteld dit bedrag te onttrekken aan de algemene reserve.

De gemeente Zwartewaterland bereidt zich samen met het Rijk, Veiligheidsregio IJsselland, partners en inwoners voor op onvoorspelbare situaties zoals stroomuitval en extreem weer. Het doel is om de gemeente tijdens een crisis goed te laten functioneren, hulp te bieden via noodsteunpunten en het sociale netwerk tussen inwoners, organisaties en ondernemers te versterken. Hiervoor is een projectplan met communicatie en participatie opgesteld. Voor de uitvoering in 2026 en 2027 is een budget van €125.000 nodig, verdeeld over €50.000 in 2026 en €75.000 in 2027, waarbij wordt voorgesteld dit bedrag te onttrekken aan de algemene reserve. Het bedrag voor 2027 wordt ter integrale afweging meegenomen in de meerjarenbegroting 2027.

We besteden het signaleren van wijzigingen en het actualiseren van de BGT ieder jaar uit aan een gespecialiseerd bureau. We willen deze dienstverlening uitbreiden met mutatiesignalering voor de BAG-WOZ. Door WOZ-deelobjecten zichtbaar te maken en deze te combineren met mutatiesignalering, kunnen we gegevens beter controleren, de kwaliteit verbeteren en het BAG-WOZ-proces efficiënter maken.
Daarnaast moeten we steeds meer gegevens uitwisselen met landelijke voorzieningen. Dit is verplicht, en om goed aangesloten te blijven is extra kwaliteit en continuïteit nodig. Ook stijgen de kosten van onze bestaande PinkRoccade-applicaties.
Daarom is een structurele verhoging van het budget nodig. De extra jaarlijkse kosten bedragen €14.000.

Voor verschillende onderdelen van onze organisatie gebruiken we applicaties van PinkRoccade, zoals voor Ruimte & Omgeving, Belastingen, Publiekszaken, Financiën en Informatievoorziening. De kosten van deze Pink-modules zijn gestegen. Door deze kostenstijgingen nemen de structurele kosten die aan de BAG worden toegeschreven toe met €22.000 per jaar.

We verbeteren onze GEO-processen zodat gegevens makkelijker opnieuw gebruikt kunnen worden, terugkerende werkzaamheden meer automatisch verlopen, de samenwerking met ketenpartners eenvoudiger wordt én we voldoen aan wettelijke eisen. Daarvoor gebruiken we sinds dit jaar samen met de gemeente Staphorst software die gegevens uit verschillende systemen ophaalt, opschoont en samenbrengt in één centrale omgeving. Deze software kost €7.500 per jaar.

Er zijn in 2025 meer aanvragen binnengekomen dan verwacht, wat zorgt voor extra werk bij vergunningverlening, toezicht en juridische handhaving. Vooral in 2026, wanneer de bouw bijna klaar is, neemt het aantal handhavingszaken toe. Daarom is extra budget nodig om deze zaken goed af te handelen. Het team VTH werkt samen met externe juristen van bureau Eiffel en, bij ingewikkelde zaken, met een advocaat van bureau Nysingh. Voor 2026 is een extra budget van € 70.000 noodzakelijk om de verwachte toename in handhavingszaken te kunnen verwerken. We brengen dit bedrag ten laste van de algemene reserve. Bij de jaarrekening 2025 is de meeropbrengst leges hier immers ook aan toegevoegd.

In 2025 waren er 228 activiteiten gepland voor team vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH), maar het werden er uiteindelijk 263. Dit zorgt voor extra werk, vooral voor toezichthouders die de bouw moeten controleren. Door een vacature was het team in 2025 niet volledig bezet, waardoor een achterstand is ontstaan. Hierdoor kunnen toezichthouders nu niet alle activiteiten goed controleren. Vanaf 1 juli 2026 wordt een extra toezichthouder ingezet voor 32 uur per week om deze achterstand weg te werken. Hiervoor is een extra budget van € 90.000 nodig. De extra inkomsten vanuit de leges omgevingsvergunningen 2025 zijn via de jaarrekening 2025 in de algemene reserve gestort. We onttrekken nu de kosten voor de extra toezichthouder ook incidenteel uit de algemene reserve.

De extra inkomsten vanuit de leges omgevingsvergunningen 2025 zijn via de jaarrekening 2025 in de algemene reserve gestort. We onttrekken nu de kosten voor de extra toezichthouder ook incidenteel uit de algemene reserve.

Voor 2026 is een extra budget van € 70.000 noodzakelijk om de verwachte toename in handhavingszaken te kunnen verwerken. Dit naar aanleiding van het aantal extra aanvragen in 2025 waarbij de meeropbrengst leges in de algemene reserve is gestort.

Door volledige afschrijving van investeringen en vertraging in de planning van een aantal investeringen ontstaat een vrijval van kapitaallasten.

De uitkeringsfactor voor 2026 stijgt met 1 punt doordat in 2026 een deel van de verdeelreserve vrijkomt.
De verdeelreserve fungeert als buffer om onverwachte ontwikkelingen in maatstaven en verdeling op te vangen.
Zodra maatstaven definitief zijn of geen onverwachte mutaties meer te verwachten zijn, wordt de reserve verrekend met de algemene uitkering wat leidt tot een hogere uitkeringsfactor.

Vanaf 2026 worden de uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid (basis- en planfinanciering) voortgezet via een decentralisatie-uitkering (DU), waarbij gemeenten minimaal de middelen ontvangen die in 2025 via de CDOKE werden toegekend. Na het corrigeren van de verdeelsleutel is nog een aanvullend bedrag toegekend voor 2026.

Door areaaluitbreiding van de niet-woningen zien we een stijging van de OZB inkomsten. Er is rekening gehouden met 3,5% stijging van de WOZ-waarden. Door de areaaluitbreiding is de stijging in werkelijkheid 5,3%.

Er is rekening gehouden met 11,63% stijging van de WOZ-waarden. Door de areaaluitbreiding is de stijging in werkelijkheid 12,4%.

Door areaaluitbreiding van de niet-woningen zien we een stijging van de OZB inkomsten. Er is rekening gehouden met 3,5% stijging van de WOZ-waarden. Door de areaaluitbreiding is de stijging in werkelijkheid 5,3%.

In de Voorjaarsnota van het Rijk is het accres geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2026. Dit leidt voor 2026 tot een hogere algemene uitkering van € 188.000.

Het BTW compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2025 € 215 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2025 werd een voorschot van € 428 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 213 miljoen lager en dit bedrag wordt in 2026 incidenteel onttrokken aan het gemeentefonds. Voor Zwartewaterland betekent dit een incidenteel nadeel.

De definitieve afrekening over 2025 van de opgenomen stelpost BCF bedraagt € 235.000 negatief. De opgenomen stelpost BCF 2026 verlagen we veiligheidshalve dan ook met € 100.000 naar € € 230.000.

In de begroting 2026 hadden we verwacht een langlopende geldlening af te moeten sluiten voor € 3 mln. Echter, door vertraging in de uitvoering / planning blijkt dit niet nodig te zijn waardoor de opgenomen rentelast incidenteel vrijvalt.

Over het 1e kwartaal 2026 hebben wij € 48.000 rente over schatkistbankieren ontvangen. We verwachten dat deze lijn zich nog deels voortzet in 2026 en verder en nemen daarom (voorzichtigheidshalve) een structureel begroot bedrag op als rentebate van € 100.000.

De primitieve begroting van SSC Ons voor 2026 is vastgesteld op € 40.106.000. Voor 2026 is de indexatie in de begroting 2026 met 0,7% bijgesteld, wat neerkomt op een aanpassing van onze bijdrage aan Ons met € 29.000.

Per 1 januari huurt Cycloon geen ruimte meer in het gemeentehuis. We verlagen daarom de huuropbrengsten.

Als extra bovenop het standaard schoonmaakcontract worden 2 x per jaar alle werkplekken in het gemeentehuis gereinigd. De kosten hiervan bedragen € 7.500 per jaar en zijn nu nog niet in de begroting geraamd.

In het begin van het jaar is ons land en ook de gemeente Zwartewaterland geteisterd door een periode van intense sneeuwval. Door de strooiploegen van de buitendienst is daardoor veel extra inzet geweest die uitgaat boven hetgeen daarvoor in de begroting gemiddeld als dekking voor deze kosten aanwezig is. In totaal is 2.000 uur besteed aan strooien en gladheidsbestrijding door de buitendienst. Deze extra uren worden in de loop van het jaar weer als verlof opgenomen of als spaarverlof ingezet. Bij het opnemen van verlof komen echter de reguliere werkzaamheden van de buitendienst in het gedrang. Daarom wordt een deel van de extra uren tegen het uurtarief van € 50,35 geraamd op het budget van de buitendienst, zodat voor reguliere werkzaamheden stratenmakers en/of ander personeel ingehuurd kan worden.

Bij uitstroom van personeel kunnen incidentele kosten ontstaan, waaronder afspraken in een vaststellingsovereenkomst (VSO), de wettelijke transitievergoeding en kosten voor begeleiding na uitstroom, in het kader van het eigenrisicodragerschap van de gemeente, gericht op het beperken van eventuele WW lasten. Deze kosten zijn onvermijdelijk bij een zorgvuldig en rechtmatig personeelsbeleid.

            -133

    -105

       15

             -91

       34

    -116